Chuyển nhà tốn sức không phải vì khiêng đồ. Nó tốn sức vì có hàng chục việc nhỏ, mỗi việc nhỏ đều dễ quên, và quên cái nào cũng gây phiền vào đúng lúc bạn đang mệt nhất.
Cách giải quyết đơn giản: một danh sách theo thứ tự thời gian.
Bốn tuần trước
- Chốt ngày chuyển — nếu là nhà thuê, đối chiếu với thời hạn báo trước trong hợp đồng
- Báo chủ nhà cũ bằng văn bản nếu đang thuê. Xem bài chấm dứt hợp đồng thuê sớm
- Đo nhà mới — cửa, cầu thang, thang máy, lối vào. Đây là bước tránh được cảnh tủ không lọt cửa vào ngày chuyển
- Lấy báo giá dịch vụ chuyển nhà từ vài nơi, hỏi rõ có gồm tháo lắp và khiêng lên tầng không
- Bắt đầu bỏ bớt đồ — đây là việc nên làm sớm nhất và ít ai làm sớm
Điểm cuối đáng nhấn: mỗi món đồ bạn bỏ đi là một món không phải đóng gói, không phải trả tiền vận chuyển, không phải tìm chỗ để ở nhà mới. Chuyển nhà là dịp tốt nhất trong nhiều năm để làm việc này.
Hai tuần trước
- Bắt đầu đóng gói từ đồ ít dùng: sách, đồ mùa, đồ trang trí
- Ghi nhãn từng thùng: phòng nào, đựng gì, có dễ vỡ không. Ghi ở mặt bên chứ không phải mặt trên — vì thùng xếp chồng lên nhau
- Chụp ảnh cách đấu dây tivi, máy tính, thiết bị trước khi tháo
- Thông báo địa chỉ mới cho ngân hàng, bảo hiểm, nơi làm việc, trường của con
- Sắp xếp việc học của con nếu phải chuyển trường
- Đặt lịch cắt và đấu lại internet — thường phải đặt trước cả tuần
Một tuần trước
- Đóng gói tiếp, chừa lại đồ dùng hằng ngày
- Chuẩn bị một "thùng ngày đầu" — xem phần dưới
- Dùng hết đồ trong tủ lạnh, rã đông trước một ngày
- Xác nhận lại với dịch vụ chuyển nhà: giờ, địa chỉ, số người, thang máy có đặt trước không
- Rút tiền mặt cho các khoản phát sinh trong ngày chuyển
- Nếu ở chung cư: đăng ký với ban quản lý cả hai toà, đặt thang máy
Thùng ngày đầu — thứ giúp đêm đầu tiên dễ chịu
Một thùng riêng, dán nhãn rõ, để lên xe sau cùng và xuống trước tiên:
- Giấy vệ sinh, khăn, xà phòng, bàn chải
- Quần áo cho hai ngày, ga gối cho mỗi giường
- Thuốc men, sạc điện thoại
- Dao, kéo, băng dính, tua vít, bóng đèn
- Ấm nước, vài cái cốc, đồ ăn nhẹ
- Giấy tờ quan trọng — luôn tự mang, không để lên xe chuyển
- Đèn pin
Dòng cuối cùng và dòng áp chót là hai dòng quan trọng nhất trong cả danh sách.
Ngày chuyển
- Chụp ảnh nhà cũ sau khi dọn sạch — cần cho việc trả cọc nếu là nhà thuê
- Chốt chỉ số điện, nước, chụp lại công tơ
- Đi một vòng cuối: tủ âm tường, gầm giường, ban công, sân sau, nóc tủ
- Bàn giao và lập biên bản nếu là nhà thuê, giao đủ chìa khoá
- Kiểm đồ khi xuống xe — đếm số thùng, kiểm đồ dễ vỡ ngay tại chỗ
- Ký xác nhận với đơn vị vận chuyển sau khi đã kiểm
Bước 5 phải làm trước khi họ rời đi. Phát hiện hư hỏng sau đó thì rất khó xử lý.
Mười việc trong tuần đầu ở nhà mới
An toàn — làm ngay ngày đầu
- Đổi khoá — bạn không biết ai còn giữ chìa. Đây là việc rẻ nhất trong danh sách và quan trọng nhất.
- Kiểm hệ thống điện: ổ cắm, aptomat, dây hở. Nếu thấy bất thường, gọi thợ trước khi cắm nhiều thiết bị
- Kiểm van nước, van gas, biết vị trí khoá tổng ở đâu
- Xác định lối thoát khi có cháy, và nếu có song chắn thì tìm chỗ mở được từ bên trong, cất chìa nơi cả nhà biết
Thủ tục
- Sang tên hoặc đăng ký điện, nước theo tên mình
- Làm thủ tục cư trú theo quy định — đăng ký thường trú hoặc tạm trú
- Cập nhật địa chỉ với ngân hàng, bảo hiểm, nơi làm việc, và các dịch vụ giao hàng
Làm quen
- Chào hàng xóm — mất năm phút và có ích trong nhiều năm sau
- Nếu ở chung cư: nhận thẻ cư dân, nắm nội quy, biết ban quản lý ở đâu và số liên hệ
- Ghi lại vị trí chợ, trạm y tế gần nhất, nhà thuốc, và điểm gửi xe
Việc số 1 đáng nhấn lại: dù mua hay thuê, dù nhà mới tinh, hãy đổi khoá. Không ai biết bao nhiêu chìa đã được sao chép qua thời gian.
Sắp xếp đồ ở nhà mới, theo thứ tự
- Giường trước — để đêm đầu tiên có chỗ ngủ tử tế
- Bếp và khu vệ sinh — hai chỗ dùng ngay
- Tủ quần áo
- Phòng khách
- Phần còn lại, từ từ
Và trước khi kê đồ, hãy nghĩ về luồng đi và ánh sáng — vì việc kê lại sau khi đã xong rất mệt. Nguyên tắc bố trí nằm ở bài nhà nhỏ và nhà ống, và nếu nhà có nhiều thế hệ thì xem bài nhà nhiều thế hệ cùng ở.
Chi phí hay bị quên
- Dịch vụ chuyển nhà và phí khiêng lên tầng
- Thùng, băng dính, vật liệu chống sốc
- Đổi khoá
- Đấu lại internet, truyền hình
- Rèm, đèn, giá kệ cho không gian mới
- Vệ sinh nhà cũ để lấy lại cọc
- Ăn uống ngoài trong vài ngày đầu
- Phí ra vào và đặt thang máy nếu ở chung cư
Cộng lại thường lớn hơn dự tính. Nếu bạn vừa mua nhà, khoản này nằm trong nhóm chi phí sau khi nhận nhà — nhóm hay khiến người ta phải vay thêm đúng lúc vốn đã cạn. Xem bài bên mua nộp những khoản gì.
Nếu đang trả nhà thuê
Việc lấy lại cọc phụ thuộc gần như hoàn toàn vào biên bản bàn giao có ảnh lúc bạn nhận nhà. Nếu có, hãy mang ra đối chiếu cùng chủ nhà. Nếu không có, đây là bài học cho lần thuê sau — xem bài đi thuê nhà.
Nguyên tắc phân biệt hao mòn tự nhiên với hư hỏng nằm ở bài làm chủ nhà cho thuê — hao mòn tự nhiên không bị trừ cọc.
Hỏi đáp
Nên tự chuyển hay thuê dịch vụ?
Tự chuyển hợp lý với ít đồ và quãng ngắn. Với đồ nặng, nhà nhiều tầng, hoặc đồ dễ vỡ thì dịch vụ thường rẻ hơn xét cả rủi ro hỏng đồ và thời gian của bạn.
Làm sao bảo vệ đồ dễ vỡ?
Bọc từng món, xếp đứng thay vì nằm với đồ sành sứ, chèn kín khoảng trống trong thùng, và ghi rõ "dễ vỡ" ở mặt bên. Đồ có giá trị đặc biệt thì tự mang.
Chuyển nhà vào ngày nào thì tiện?
Về mặt thực tế, ngày trong tuần thường dễ đặt thang máy và ít tắc đường hơn cuối tuần. Nếu ở chung cư, hỏi ban quản lý về khung giờ được phép vận chuyển.
Bao lâu thì làm thủ tục cư trú?
Nên làm sớm, và có thời hạn theo quy định. Đây cũng là thứ cần cho nhiều thủ tục khác của bạn và của con cái, nên đừng để lâu.