Hai căn nhà cùng diện tích, cùng khu. Bước vào một căn thấy thoáng, bước vào căn kia thấy tối và ngột ngạt.
Phần lớn khác biệt đó không nằm ở diện tích mà nằm ở vài quyết định bố trí — và tin tốt là phần lớn sửa được mà không cần đập phá.
Vấn đề gốc của nhà ống
Nhà ống điển hình có mặt tiền hẹp và chiều sâu lớn, chỉ hở một hoặc hai đầu. Từ đó sinh ra ba vấn đề, và cả ba đều là hệ quả của cùng một nguyên nhân:
- Giữa nhà tối — ánh sáng từ mặt tiền không đi sâu được
- Không có luồng khí — chỉ một lỗ thì gió không chảy
- Ẩm — không khí đọng làm tường lâu khô, sinh mốc
Xử lý được nguyên nhân — tạo lỗ thứ hai — thì cả ba vấn đề cùng giảm.
Giếng trời: giải pháp mạnh nhất, nhưng phải làm đúng
Giếng trời đặt ở giữa hoặc cuối nhà tạo ra đúng cái nhà ống thiếu: một lỗ thứ hai để khí nóng thoát lên và ánh sáng đi xuống.
Ba điều quyết định nó thành công hay phản tác dụng:
- Phải có mái che tán xạ — giếng trời hở lấy nắng trực tiếp giữa trưa sẽ hun nóng cả nhà và gây chói
- Phải có ô thoáng phía trên để khí nóng ra được, chứ không chỉ có kính đóng kín
- Phải tính thoát nước mưa và chống hắt
Nếu không làm được giếng trời, các phương án thay thế theo thứ tự hiệu quả: sân sau nhỏ, ô thoáng ở cầu thang, cửa sổ mái, và cuối cùng là quạt hút gắn ở cuối nhà — cách này tốn điện nhưng rẻ và làm được ngay.
Cầu thang — vừa là vấn đề vừa là lời giải
Cầu thang chiếm diện tích lớn trong nhà ống. Nhưng nếu đặt đúng chỗ, nó trở thành ống dẫn khí và ánh sáng tự nhiên giữa các tầng.
- Đặt cầu thang ở giữa hoặc lệch về sau, kết hợp với giếng trời phía trên
- Dùng lan can thoáng thay vì tường đặc — chênh lệch cảm giác rất lớn
- Gầm cầu thang là chỗ cất đồ tốt nhất trong nhà nhỏ, nhưng nhớ để thông thoáng nếu không muốn nó thành chỗ ẩm mốc
Luồng đi: thứ quyết định cảm giác chật
Đây là điều ít người nghĩ tới nhưng ảnh hưởng mạnh nhất tới cảm giác hằng ngày.
Một căn nhà thấy chật thường không phải vì thiếu mét vuông, mà vì đường đi bị cắt vụn: phải lách qua bàn, phải đi vòng, cửa mở đụng đồ.
Nguyên tắc:
- Giữ một trục đi thông suốt từ cửa vào tới cuối nhà, đừng để đồ chắn ngang
- Chừa lối đi đủ rộng ở những chỗ đi lại nhiều: quanh bàn ăn, giữa giường và tủ
- Cửa nên mở về phía không có đồ đạc, hoặc đổi sang cửa lùa ở chỗ chật
- Đẩy đồ vào sát tường và giữ trống phần giữa — không gian trống ở giữa tạo cảm giác rộng hơn nhiều
Ánh sáng nhân tạo cứu được nhiều hơn bạn nghĩ
Khi không thể thêm cửa sổ, ánh sáng nhân tạo đúng cách vẫn thay đổi hẳn cảm nhận.
- Nhiều nguồn sáng nhỏ hơn một bóng lớn ở giữa trần — một bóng trung tâm tạo bóng đổ và làm góc nhà tối
- Hắt sáng lên trần và tường — ánh sáng phản xạ mềm và làm phòng có vẻ cao hơn
- Chọn nhiệt độ màu phù hợp — ánh sáng trắng cho khu làm việc và bếp, ánh sáng ấm cho phòng ngủ và phòng khách
- Đặt đèn ở cuối tầm nhìn — thắp sáng bức tường xa nhất khiến chiều sâu căn nhà lộ ra
Màu sắc và bề mặt
- Tường sáng màu phản xạ tốt hơn — chênh lệch thấy rõ ở phòng thiếu sáng
- Trần nên sáng hơn tường
- Gương đặt đối diện hoặc vuông góc với cửa sổ nhân đôi lượng sáng và tạo chiều sâu
- Bề mặt bóng phản xạ nhiều hơn bề mặt nhám
- Dùng ít màu, ít họa tiết lớn — không gian nhỏ bị nhiều màu làm cho rối và chật
Chỗ cất đồ — nguyên nhân thật của cảm giác chật
Rất nhiều căn nhà nhỏ thấy chật không phải vì thiếu diện tích mà vì đồ không có chỗ để, nên nằm rải khắp nơi.
- Đi lên cao — tủ kịch trần tận dụng phần không gian không ai dùng tới
- Gầm giường, gầm cầu thang, gầm ghế
- Đồ đa năng — giường có ngăn kéo, bàn gấp, ghế kiêm hộp đựng
- Tủ âm tường ở những chỗ có hốc sẵn
- Bớt đồ — cách rẻ nhất và hiệu quả nhất, và cũng là cách ít ai làm
Gác lửng: khi nào hợp lý
Gác lửng tăng diện tích sử dụng mà không tăng diện tích đất. Nhưng chỉ hợp lý khi chiều cao đủ để cả hai tầng đều ở được — làm gác lửng mà tầng dưới thành thấp lè tè là đổi một vấn đề lấy hai.
Ngoài ra cần kiểm điều kiện xây dựng của khu vực và khả năng chịu lực trước khi làm.
Sáu lỗi làm nhà chật hơn thực tế
- Đồ nội thất quá lớn so với phòng — bộ sofa to trong phòng khách nhỏ
- Xếp đồ chắn ngang lối đi chính
- Chia phòng bằng tường đặc ở nơi lẽ ra chỉ cần vách ngăn thoáng
- Rèm dày che kín cửa sổ vốn đã ít
- Bịt hết ô thoáng vì sợ bụi hoặc côn trùng — nên dùng lưới thay vì bịt
- Để đồ không dùng tới chiếm chỗ trong nhiều năm
Việc nên làm theo thứ tự
- Bớt đồ và sắp lại luồng đi — không tốn tiền, hiệu quả thấy ngay
- Cải thiện ánh sáng — chi phí nhỏ
- Sơn lại sáng màu, thêm gương
- Thêm chỗ cất đồ theo chiều cao
- Tạo ô thoáng, giếng trời, hoặc quạt hút — cần thi công
Bốn bước đầu làm được trong một cuối tuần và giải quyết phần lớn cảm giác chật. Bước 5 mới cần thợ.
Phần nắng gió và hướng nhà nằm ở bài hướng nhà và bố trí phòng theo nắng gió. Còn nếu bạn đang cân nhắc cải tạo trước khi bán, hãy ước tính giá trị hiện tại tại công cụ định giá nhà đất để biết khoản sửa có thu lại được không.
Hỏi đáp
Nhà thuê thì cải thiện được gì?
Bốn bước đầu trong danh sách trên đều làm được và mang theo được khi chuyển đi: sắp lại đồ, thêm đèn, thêm gương, thêm kệ rời.
Có nên phá tường để thông phòng khách và bếp không?
Thường cải thiện rõ về sáng và thoáng, nhưng phải kiểm tường đó có chịu lực không trước khi làm bất cứ gì. Việc này cần người có chuyên môn xác nhận.
Nhà bị ẩm mốc xử lý thế nào?
Sơn chống ẩm chỉ là bước cuối. Trước đó phải tìm nguyên nhân: thấm từ ngoài, rò rỉ đường ống, hay đơn giản là không có luồng khí. Nếu là nguyên nhân cuối thì thông gió mới là lời giải.
Căn hộ nhỏ có áp dụng được không?
Phần luồng đi, ánh sáng, màu sắc và chỗ cất đồ áp dụng nguyên vẹn. Phần giếng trời và gác lửng thì không, nên hãy tập trung vào bốn bước đầu.
